VEGETARISCH OP REIS

CANTINIERES IN HET LEGER
March 8, 2021
NOMADEN IN CENTRAAL-AZIE
March 12, 2021
April 13, 2021

BANANEN OP DE FIETS

Het is tegenwoordig standaard dat wielerploegen een eigen diëtist en kok meenemen naar de koers. Die zorgen ervoor dat de renners genoeg eiwitten, koolhydraten, vetten, vitaminen […]
April 7, 2021

KOREAANS BLIKVOER

Het conservenblik is een uitvinding uit het leger. En dat militaire blikvoer ligt weer aan de basis van de Koreaanse budae-jjigae, met knakworst, smac en corned […]
March 26, 2021

RECEPT PARMENTIER 2.0

Geroosterde prei met aardappelpuree en citroen-knoflookboter Op 3 oktober 1950 kregen tweedeklaspassagiers op een stoomschip op weg naar Indië Parmentiersoep, een van mijn favorieten. De soep […]
March 23, 2021

ODE AAN DELPHER

Oh oh oh, wat zou ik moeten zonder Delpher. De gratis onlinedatabase van miljoenen gedigitaliseerde kranten (van 1618 tot 1995), tijdschriften en boeken heeft me, sinds […]

We zitten midden in de week zonder vlees. Een goede aanleiding om te kijken naar reizende vegetariërs in het verleden. Hoe zorgden zij voor een vleesloos menu?

Veganistische vliegtuigmaaltijd op een vlucht van El Al in 2014, Wikipedia

Zoals ik in mijn hoofdstuk in Trek over koosjer eten onderweg schrijf: reizen terwijl je een bepaald dieet volgt brengt allerlei obstakels met zich mee. Je moet je beter voorbereiden, want kun er niet altijd vanuit gaan dat je onderweg geschikt eten vindt. Voor Joodse reizigers betekende dat eeuwenlang dat ze op zoek moesten naar Joodse huishoudens om te overnachten; in de 20e eeuw kwamen er ook speciale gidsjes met koosjere restaurants en speciale koosjere reizen.

Vegetariërs moesten eveneens op zoek naar oplossingen. Historicus Dirk-Jan Verdonk schrijft in zijn – overigens van harte aan te raden –boek Dierloos. Een geschiedenis van vegetariërs en veganisten in Nederland (2019)over reizende vleesmijders in het verleden. Na een reis aan boord van de Holland-Amerikalijn van Rotterdam naar New York in 1912 klaagde een vegetariër: ‘In Amerika aankomend, hadden we het gevoel ondervoed te zijn.’ En passagiers op stoomschepen naar Nederlands-Indië schreven te dat ze tijdens de reis werden ‘doodgegooid met eieren.’

Serveerwagen op het dek van een HAL-schip. Persoonlijke collectie Cees Zevenbergen.

In 1920 publiceerde tijdschrift de Vegetarische Bode van de Nederlandse Vegetariërsbond juist positieve reisverhalen van lezers. Meneer en mevrouw Ehrbecker reisden in de eerste klas van schip Koningin der Nederlander van de Stoomvaartmaatschappij Nederland en vonden de vegetarische opties uitstekend. Ook handig: door een speciaal dieet aan boord hadden ze zich niet zo overeten als hun medepassagiers: ‘Men moet nl. weten, dat men aan boord weinig meer doet dan slapen, op ’n lange stoel liggen en eten, lang, lekker en veel, te veel vaak.’

Reclame KLM (1950), Fotocollectie Van de Poll, Nationaal Archief.

KLM begon vanaf 1947 met het serveren van vegetarische maaltijden in de lucht, die je van tevoren diende te bestellen. Op veganistische opties moest men nog lang wachten.

Air India was in 1948 de eerste vliegtuigmaatschappij die niet-Europese maaltijden ging aanbieden, met op alle vluchten vegetarische opties. Allard Pierson

Inmiddels is het steeds makkelijker om onderweg vlees te mijden. In Trek lees je over speciale vegetarische maaltijden in het Nederlandse leger en bij de scouting. Maar hoewel het in Nederland op de meeste plekken geen enkel probleem is om geen vlees te eten, weten vegetariërs hoe ingewikkeld het is dierloos te eten in sommige andere landen. Over doodgegooid met eieren zullen de meesten goed mee kunnen praten.

MEER LEZEN OVER DE GESCHIEDENIS VAN ETEN OP REIS? KOOP MIJN BOEK TREK!
LIEFST BIJ JE PLAATSELIJKE BOEKHANDEL, OF: